Ahoi, iedereen die van onderweg-zijn houdt en die benieuwd is naar wereldvrede. Ik ben op ontdekkingsreis vertrokken. Hier lees je mijn scheepsjournaal ‘Fred’. In het Noors betekent fred vrede. Ik ben dus onderweg naar Fred. Vanaf nu mag je me Freddie noemen.
Je leest hier een omgekeerd relaas van mijn reis: het bovenste item is het laatste.
'saffranen'
‘Saffranen’ is waar ik me in elke interactie mee wil bezighouden. Het is een woord dat ik zelf heb uitgevonden en dat deze zelfgekozen betekenis heeft: in verbinding met de ander via de weerstand jezelf en de ander ontwapenen. Het is de voor mij de meest waardevolle houding.
Ik noem deze actieve houding ‘saffranen’ omdat ik in de saffraankrokus het bewijs zie dat je met één specifieke handeling die je telkens opnieuw opnieuw opnieuw herhaalt, immens veel impact kan maken. En die metafoor haal ik dan weer bij Rosemerry Wahtola Trommer. Toen ik haar gedicht ‘Think Small’ las, slaakte ik spontaan een kreet: “Ja! Het bestaat!” Als een dynamiek in de natuur bestaat, dan werkt hij. Sinds dat eureka-moment ben ik een pak rustiger. [In gedachten hoor ik nu mijn man grinniken.]
naast
Soms maak ik dingen mee waarin ik op het moment zelf zoveel overgave en plezier in ervaar dat ik achteraf de grootste moeite heb om alle rationaliseringen af te slaan – “Ja, maar dat moet ze toch eerst bewijzen hoor.” “Ja, maar je weet intussen toch dat de wereld zo niet in elkaar zit.” “Ja, maar laat haar toch maar de eerste stap zetten, hoor.” “Ja, maar dat esoterische kantje zegt toch dat deze boel niet te vertrouwen is?!”
Wanneer ik er in slaag om die zaken allemaal naast elkaar te laten bestaan en het plezier van de herinnering toch kan blijven oproepen, dan weet ik dat ik me op een goei wei bevind. (hoofdknik) “Ik ben hier graag,” hoor ik dan.
Nobelprijs
Ik stem zoveel mogelijk beslissingen af op de vraag: “Gaat dit me sneller bij die Nobelprijs voor de vrede brengen?” Serieus, zo zot ben ik. Ik ga er van uit dat ik hem nooit zal winnen. Maar ik ben wel ambitieus genoeg om een project te ambiëren die zo’n honorering waard is. En ik ben onnozel genoeg om dat luidop uit te spreken. En ik ben mens genoeg om er elke dag mijn stinkende best voor te doen.
echt
“Of wij eens konden afspreken?” vroeg die landgenote die al jarenlang in het buitenland woont en die smolt toen ze mijn website voor ogen kreeg. En zo gebeurde. En zo gingen we iets eten in Mechelen bij die heerlijke Berberse keuken aan de kerk en iets drinken in dat volkscafé op de hoek. En zo vroegen we de oren van elkaars hoofd. En zo geloofden we niet wat we hoorden en meemaakten. En zo vroegen we ons allebei honderd keer luidop af: “Nee, echt?!” En zo draaide ik me na de uitzwaai even om om af te toetsen of dit nu écht gebeurd was.
horror
Zelden word ik boos om wat ik met mijn lichaam meemaak. Wanneer het dan toch gebeurt, spring ik op die golf. Dan zet ik me af tegen de horror en vind aan de andere kant toch altijd weer iets dat op haalbaarheid lijkt. Het is zot dat die twee dingen naast elkaar kunnen bestaan. En heel eerlijk? Ik ga superblij zijn wanneer ik dit ooit niet meer moet meemaken.
Sportpaleis
Ik tegen mezelf: “Weet ge nog, Lootje, toen ge die droom uitsprak van ’t Sportpaleis?* Wel, het verschil is dat je het Sportpaleis zelf hebt gebouwd.”
* In 2022 zei ik hardop tegen de achterban van Allez, Chantez! dat ik graag eens Allez, Chantez! in het Sportpaleis wilde doen. Het resultaat van die biecht+oproep was dat ik drie Night of the Proms-avonden mocht opvrolijken met samenzang.
straalangst
Ik vind het best grappig dat wanneer ik mij kwetsbaar en zichtbaar voel, mijn strategie is om precies dát neer te pennen en die boodschap te delen met de wereld. Straalangst on display.
En toch werkt het voor mij.
Steun mijn onderzoek
elke euro telt
In elk concept dat ik in de wereld zet, weerklinkt een kritiek op hedendaagse dominante boodschappen: “het draait om mij”, “wij versus zij” en “voor wat hoort wat”. Mijn projecten laten duizenden mensen aan den lijve ondervinden dat het anders kan. Elk project brengt dan ook de verbindende kracht van samen zingen en generositeit in de praktijk. Sinds 2015 is dit mijn voltijdse bezigheid en bijdrage aan de wereld.
Ik acht onafhankelijkheid onontbeerlijk voor mijn artistiek onderzoek. De exacte waarde van dat onderzoek valt niet te bepalen. Vaak vergeten we dat dit normaal is. Niet enkel wat rendabel is of op een telraam past, is waardevol voor onze maatschappij.
Als jij op één of andere manier iets aan mijn werk hebt, vraag ik je te overwegen om wat leefbaarheid toe te voegen met een eenmalig of loyale bijdrage. Jouw steun maakt op vele vlakken het verschil.
Mijn dankbaarheid is eindeloos.
opdagen
Nog vier keer slapen en ONE VOICE gaat in première: een mega-zangmanifestatie met 5.000 zangers op het Sint-Pietersplein in Gent. Ik merk veel ongemak omdat we hier een grote investering maken in mensen en middelen en door de verwachting uit te spreken dat we het echt groots willen aanpakken. Wanneer ik mezelf in die ongerustheid verlies, kom ik uit bij de vrees dat ik zelf niet zal kunnen opdagen. Wat als mijn lichaam het laat afweten? Wat als alles en iedereen er is, behalve ik?
Ik schrijf dit met een hele brede glimlach op mijn gezicht. Dit is living life on the edge. Dit is nieuw. Dit is leunen in de richting van waar ik wil zijn. En dit komt sowieso goed. Aja, iedereen helpt.
bandleider
Tijdens de repetitie van ONE VOICE merkte ik op dat ik heel comfortabel ben als bandleider. In mijn twintigerjaren zong ik bij een cover- en funkband en was ik daar helemaal niet klaar voor. Nu hoorde ik mezelf na elk lied vragen: “Voor mij is het goed. Is iedereen hier comfortabel mee? …… Dan kunnen we voort.”
Comfort ervaren, dat is wat ik blijkbaar aftoets bij de groepsleden. Het gaat dan over comfort in het ongewisse. Ik sta erop dat we bij Allez, Chantez! vooral niet te veel afspraken maken. Live is live. We musiceren samen met honderden (of in dit geval duizenden) mensen. Een repetitie vooraf is uitzonderlijk. Het moet op het podium gebeuren. Ik heb zelfs graag dat het wiebelt.
repetitie
Alles smolt.
Volgende week kom ik nu ongeveer boven water na een zangsessie met enkele duizenden mensen op het Sint-Pietersplein in Gent. Twee jaar geleden droomde ik op papier van wat ik mijn artiestenhart gun:
- groots in openlucht,
- duizenden mensen die als megafoon hun eigen netwerk overtuigen om te komen meedoen,
- én ons artistiek opzet uitbreiden met een saxofoon.
“Als ik er niet voor gevraagd word om zulke dingen te doen, dan realiseer ik het zelf,” dacht ik. Ik zocht middelen en mensen en zoals het er nu naar uitziet gebeurt het volgende week écht.
Gisteren repeteerden we met piano, zang en sax in het Gentse conservatorium. Zodra die eerste sax-klanken klonken, gebeurde er iets: alles smolt. Alsof alle laagjes van de lasagne zorgvuldig waren opgebouwd en gestapeld… en nu was het daar! Mijn hart spróng niet, het zakte.
Zo voelt het om gedragen te worden.
“We willen de volgende werkdefinitie van solidariteit voorstellen: de waarden en opvattingen die ten grondslag liggen aan de bijdragen van mensen aan het welzijn van een individuele ander of aan dat van een groep, de feitelijke gedragingen die voortvloeien uit die waarden en opvattingen, en de (in)formele regelingen waartoe die gedragingen kunnen leiden.”
[Het cement van de samenleving, Komter & Burgers & Engbersen, 11]
beter
Het valt me op dat wanneer ik echt eerlijk ben, negen op de tien keer mensen dat echt appreciëren en de situatie in één keer tien keer beter wordt omdat de ander zich dan ook zichtbaar durft te maken en je met veel meer informatie aan de slag kan. Dat is een lange zin – negenveertig woorden.
Vlieg met me mee 💢 nieuwsbrief
Ben jij ook benieuwd naar de kracht van generositeit? Je kan mijn onderzoek volgen via een reeks van nieuwsbrieven. Leer samen met mij hoe we meer vrijgevigheid in de wereld kunnen brengen en wat de kracht van elkaar helpen precies betekent.
rechtop
Van een ander die zich zo voelde als ik nu, zou ik nooit verwachten dat die opdaagt, uren klopt en taken afwerkt. Het fysieke plaatje is an sich al griezelig. Dat een mens zelfs al maar rechtop kan zitten in zulke malaise is bewonderenswaardig.
teleurstelling
Na twee weken vakantie voelde ik iets dat op teleurstelling leek: “Ik kan nog niet eens een béétje werken.” Zo keurde ik mijn lichaam af en kregen twijfel en angst vrij spel: “Gaat het dan echt nooit gewoon goéd gaan?”
Soms bespeur ik goesting om het op te geven. Maar hoe doe je dat? Hoe stop je ermee om je best te doen? Hoe kieper je je dromen en capaciteiten in de vuilnisbak?
eerlijker
Als ik elke keer net iets eerlijker opdaag bij de mensen waar ik niet vanzelf mee connecteer of blijf verbinden, wat zou er dan gebeuren? Ooit leerde ik van Michael Bungay Stanier hoe waardevol het is om altijd net iets nieuwsgieriger te blijven in een conversatie. Het is de ultieme manier om je adviesmonster de baas te blijven en geen ongevraagde raad te geven aan mensen die hun verhaal doen. Sinds ik zijn boek gelezen ‘The Coaching Habit’ heb, probeer ik die nieuwsgierige houding altijd net iets langer aan te houden. Zou ik zo’n net-iets-eerlijker-twist kunnen geven aan conversaties waarbij ik moeite heb om in verbinding te blijven? Hoe zou dat eraan toegaan? En wat zou de uitkomst zijn?
Benjamin Verdonck
Kent iemand Benjamin Verdonck? Zou dat een fijn mens zijn? En zou hij eens koffie met mij willen gaan drinken? Of thee? Of cola? – en een vraag aan mezelf: Neem je binnenkort eens de tijd om hier naar te kijken?
lat
Laatst schreef ik aan mezelf toen over m’n boek over generositeit lag na te denken: “Leg de lat hoog, Lootje. Schrijf dat boek waarin je tegen het prediken aanschurkt. Maak het punt dat jij wil maken überduidelijk. Ga ergens voor staan. Stoot de mensen af die toch niet meewillen. Durf mensen aanspreken op hun persoonlijke invloed, ook in een professionele context en ook als ze geen leidinggevende zijn.”
Ik merk dat ik dat spannend vind en dat ik me hiervoor moet opladen. Comfortabeler is het om een manieren-boek te schrijven: hoe kan je xxx? Maar liever nog graaf ik wat dieper dit keer en stuur ik de lezer aan om dat zelf ook te doen. En jongens, wat kijk ik er naar uit om dat boek in mijn handen te hebben!!
noot
Noot aan mezelf: schrijf dat boek waarin je de liefdesethiek van Belle Hooks predikt en hamer op ‘saffranen’ (van mens tot mens, ook wanneer het over de doelen van je organisatie gaat).”
“Berry moedigt ons [in Another Turn of the Crank] aan om te leren van volken die in gemeenschappen leven met een liefdevolle geest en gemeenschapszin? Ook eelt hij enkele waarden die burgers uit zulke gemeenschappen hebben: ‘Het zijn mensen die een genereuze en hulpvaardige kijk op zelfbehoud hebben en houden; ze denken niet dat ze kunnen overleven en excelleren door de wetten van een competitieve maatschappij te volgen; ze geloven niet dat ze kunnen slagen door al het andere te verslaan, te vernietigen, te verkopen of op te gebruiken. […].’”
[Alles over liefde, Belle Hooks, 114]
onderdeel
Door gesprekken met andere Singfluencers en een ruime blik op de samenzangwereld pik ik signalen op van de invloed die mijn acties hebben gehad. Toch twijfel ik er niet aan dat de connectie zo rechtstreeks is. Er is iets groters aan de hand. Mijn werk is onderdeel van een hele serie trends. Dat mensen meer en losser en inclusiever zijn gaan samen zingen, is een ontwikkeling die sowieso zou hebben plaatsgevonden. De wereld vertelt ons dat we dat moeten doen, niet Annelore Camps of Allez, Chantez! [naar een interview met Yotam Ottolenghi in Flow (editie onbekend)]
hitte
Bij hitte raakt mijn lijf totaal uit balans. Het gevolg daarvan is dagelijkse ‘invaliderende’ hoofdpijn die cash te betalen is bij elke grotere inspanning die ik doe. Lees: een ritje naar de winkel in een warme auto, of de hond uitlaten of de brievenbus leegmaken op de warmste uren van de dag. De wereld wordt klein op zo’n dagen.
“Op het ogenblik zitten we midden in een wereldwijde beweging die gericht is op het 'psychologisch' individualisme, of de 'persoonlijke ontwikkeling'. De grote waarden zijn autonomie, onafhankelijkheid, vrijheid, zelfexpressie. Die waarden zijn zo centraal komen te staan dat zelfs reclamemakers ze gebruiken om ons hetzelfde te laten kopen als onze buren, terwijl ze ons willen laten geloven dat die aanschaf ons uniek maakt."
[Uw brein als medicijn, Dr. David Servan-Schreiber, 233]
Spreek iets in
antwoordapparaat
Echt! Dat bestaat dus… een persoonlijk antwoordapparaat!
Heb je een vraag of een wens? Zing je graag een lied voor me? Heb je een tip voor mijn onderzoek naar generositeit en verbondenheid? Moedig je me graag aan? Ik ontdek graag wat jou bezighoudt. Laat van je horen!

