Ahoi, iedereen die van onderweg-zijn houdt en die benieuwd is naar wereldvrede. Ik ben op ontdekkingsreis vertrokken. Hier lees je mijn scheepsjournaal ‘Fred’. In het Noors betekent fred vrede. Ik ben dus onderweg naar Fred. Vanaf nu mag je me Freddie noemen.
Je leest hier een omgekeerd relaas van mijn reis: het bovenste item is het laatste.
Spreek iets in
antwoordapparaat
Echt! Dat bestaat dus… een persoonlijk antwoordapparaat!
Heb je een vraag of een wens? Zing je graag een lied voor me? Heb je een tip voor mijn onderzoek naar generositeit en verbondenheid? Moedig je me graag aan? Ik ontdek graag wat jou bezighoudt. Laat van je horen!
“Eén van m'n motto's is: "Telkens mensen zich durven tonen van hun kwetsbare, feilbare en vergankelijke kant wordt de wereld een beetje mooier." Vaak worden kwetsbaarheid en feilbaarheid afgestraft. We schamen ons, we leren ons schamen. Daar word ik boos van. In plaats van ons te leren schamen, zouden we beter leren ongemak verdragen en onze perspectivistische leningheid trainen."
[quote uit het brieventraject van m'n onderzoek naar de kracht van generositeit]
opdagen
Toen ik vandaag een infomoment bijwoonde voor een opleiding die ik graag wil volgen, werd ik stil en trok ik me terug van wie me lief is. Later begreep ik dat ik moeite heb met de gedachte dat ik systematisch zo frequent niet kan opdagen wegens de aanhoudende migraine. Mijn leven is klein geworden, misschien zelfs benauwd.
extreem
Dragen alle vormen van vereniging bij aan wereldvrede? Ook de drugsbendes en de nazi-collectieven? Ik zou durven zeggen van wel: die mensen zijn ten minste nog verbonden met elkaar. Zijn de mensen die het grootste gevaar vormen voor onze samenleving, niet diegenen met een extreem gedachtegoed die zich los van de ander wanen? – Dat zijn extreme uitspraken – ik weet het – maar wat graag heb ik het er over.
“Coming into our own humanity often takes enormous effort, commitment, and bravery. I believe we should be taught that at an early age. I believe part of the violence of our culture stirs from the myth that kindness is natural. I don't think kindess is natural. I think kindness would only be natural in a world where no one is hurt, and everyone is hurt. So kindness is work. Kindness is our knees in the garden weeding our bites, our apathies, our cold shoulders, our silences, our cruelties, whatever taught us the word 'ugly'."
[Andrea Gibson – Take me with you, 125]
kneden
Wil iemand me terug in mijn lijf kneden? Alstublieft? Dit is een plek die ik bewuster dan ooit wil verlaten, mede omdat ik nu ook rationeel inzie dat de beperking die ik ervaar enorm is. Door deze terugval tijdens mijn herstel van chronische migraine ben ik me constant bewust van hoe groot de beperking con-stant is; ook zonder de dagelijkse aanvallen. Hoe meer pijn je kan doen inzien hoe beperkt het leven met minder pijn kan zijn… daar kijk ik van op.
cash
Vaak wanneer ik inga op de uitnodiging voor een vergadering of bijeenkomst, een concert of opleiding, betaal ik daar meteen cash voor: BAM! Migraine!
Mag ik me in de keuze en de gevolgen daarvan gedragen voelen?
uitrekken
Door de pijn is mijn wereld erg klein geworden. Mijn missie rekt hem weer uit. Nog een geluk dat er iets is waar ik zo gelukkig van wordt dat het aan me blijft trekken.
“Some people will never understand the kind of superpower it takes for some people to just walk outside."
[Andrea Gibson – Take me with you, 186]
adres
Hé lezer, als ik je zou meedelen dat ik graag brieven schrijf en benieuwd ben naar wie deze boodschap als uitnodiging zou opvatten en je hier mijn postadres zou geven (Kwadeschuurstraat 10, 3210 Lubbeek)… zou je me dan schrijven?
auteur
In de periode tot en met mei 2027 heb ik nu vijf schrijfweken ingepland. (glimlach) I’m living the dream. Ik ben zangeres, dirigent, auteur. (gniffel)
vragen
Trek aan de rafels van mijn brein.
Ik ben klaar voor goeie vragen.
Steun mijn onderzoek
elke euro telt
In elk concept dat ik in de wereld zet, weerklinkt een kritiek op hedendaagse dominante boodschappen: “het draait om mij”, “wij versus zij” en “voor wat hoort wat”. Mijn projecten tonen dat het anders kan en brengen de verbindende kracht van samen zingen en generositeit in de praktijk.
De exacte waarde van mijn artistiek onderzoek valt niet te bepalen. Wij vergeten vaak dat dit normaal is. Niet enkel wat rendabel is of op een telraam past, is waardevol voor onze maatschappij.
waarderen
Hoe is het zover kunnen komen dat wij enkel nog officieel waarderen (honoreren) wat inkomsten opbrengt, rendabel is en/of meetbare impact maakt? Hoe komt het dat wij op individueel vlak (gij en ik, onder ons) ook die standaard aannemen in hoe wij naar elkaars werk/hobby/bezigheden kijken? En vooral: hoe creëren wij een samenleving waarin de dingen die geen meetbare of rendabele resultaten veroorzaken even uitvoerig gehonoreerd worden?
pijnvrij
In de verantwoording van mijn verminderde bekwaamheid om te werken krijg ik niet aan de controlearts uitgelegd dat een dag zonder migraine daarom geen goéie dag is. Op een dag dat ik geen migraine heb, ziet mijn leven er niet onbeperkt uit.
Ter voorbereiding van ons gesprek beantwoordde ik voor mezelf de vraag: “Hoe is mijn leven anders omdat die potentiële pijn sowieso aanwezig is?” Tijdens de opsomming die zich uit mijn pen wurmde, zag ik de beperking die ik ervaar zwart op wit verschijnen, letter per letter… alsof ze ook in mijn eigen bewustzijn nu pas zichtbaar werd. Ik kwam onder ogen hoe ik mijn eigen leven heb bijgeschaafd om de capaciteit om voluit te leven zo groot mogelijk te maken, naast de capaciteit om zo comfortabel mogelijk chronische migraine te blijven verwerken. “Dit is mijn preventieve levensstijl waarin zelfs nog geen acute pijn aanwezig is,” schreef ik met grote ogen ergens in de kantlijn van de opsomming.
Twee volle A4-bladzijden later kon ik de impact samenvatten als: pijnloos is niet gelijk aan pijnvrij.
woord
‘doodop’ is een woord met zes bolletjes en drie streepjes. Schoon vind ik dat. Dat bindt het gevoel dan toch nog een strik om.
flink
“Het is nu aan mij om flink te zijn,” schreef een tante die herstelt van een kankerbehandeling. “Een jaar geleden was mijn man dat ook, en zijn diagnose was nog veel spannender dan die van mij.” Waarop ik antwoordde: “Och tante, flink zijn is overrated, volgens mij. Als je bang bent of verdrietig of boos, dan mag dat er ook zijn. Ik wens je toe dat al die dingen gewoon naast elkaar kunnen bestaan.” Ik meen dat. Flink zijn is een geschikte houding voor veel dingen, maar laat dat alsjeblieft nooit de standaard moeten zijn.
verbinding
Eén van de vragen die ik in alles wat ik onderneem, wil beantwoorden, is: “Hoe kan je verbinding maken met de ander?” In heel veel situaties lukt me dat aardig en ik schreef zelfs een boek over hoe je dat via samenzang kan doen. En toch… wanneer ik echt bang ben of echt verdrietig, dan sla ik dicht. In nood verbinding maken… op zo’n moment zichtbaar en vindbaar worden, dat lukt me nauwelijks. En dat terwijl ik in die grote emotie net niets liever zou willen dan me verbonden weten.
Die emotionele pijn zit nauw vervlochten met mijn geurige en kleurige dromen van een wereld waarin wij wel durven en kunnen connecteren met elkaar. Hier vind ik mijn begin (dat achter me ligt) en mijn worden (dat voor me ligt). Die dynamiek van stuwen en aangetrokken worden is mijn aandrijfkracht om te blijven doen wat ik doe.
zangsessie bij Ha Concerts
Tijdens de hittegolf mochten we alsnog optreden in de koele concertzaal van Ha Concerts. Het team was er klaar voor. De warme welkom stond gereed met glimlach en zwaaiende armen. Pianiste Saskia en ik verscholen ons nog even in de backstage in de kelder.
Druppelsgewijs dromden de mensen binnen, al even nieuwsgierig als wij: gaat het écht door? 180 mensen doken onder in een wereld waarin de dingen die wij te weinig openlijk waarderen, normaal zijn: samen opdagen en het beste van jezelf geven, interactie opzoeken met mensen die je niet kent, je stem laten horen zonder er al te veel bij stil te staan dat een ander je kan horen. Ik hoef niet te zeggen dat ik daar fier op ben – dat raadde je al.
Ook volgend cultuurseizoen mogen we weer zes zangsessies organiseren bij Ha Concerts. Voor ons lijkt het op een wonder en een bijzonder genereuze uiting van toewijding dat we opnieuw zo vaak beroep mogen doen op hun team en gebruik mogen zaken van hun prachtige zaal. We zijn ons bewust van de druk op hun zaalagenda… en zes keer die plek laten klinken met honderden mensen blijft echt een mega-cadeau!
DJ Amor, onze vaste geluidstechnieker bij Ha Concerts, trok zijn stoute schoenen aan en begon “Now I’ve had the time of my life…….” van achter zijn techniektafel. “Ik dacht dat jullie de cd hadden opgezet!!!” zeiden zangvogels achteraf. Hij wandelde naar voor en toonde een schoon voorbeeld van kwetsbaar plezier. Het voelde voor mij alsof we dit al honderd keer gedaan hebben. Hopelijk volgen er dus nog 99 van zulke duetten!
waarde
Ik vind het veel makkelijker om mijn waarde en gelijkwaardigheid te ervaren in de context van mijn missie, dan in persoonlijke relaties. In die eerste context verwacht ik weinig niets van mezelf en is alles extra. In die tweede toets ik mezelf veel vaker af aan de versie die ik volgens mij zou moeten zijn.
bewusteloosheid
Ik besefte dat ik nood had aan bewusteloosheid. Herstellende slaap. Niet nu hier en wakker zijn.
oorlogsverhalen
In het boek ‘Nachtschade’ van Emma Laura Schouten lees ik het grootste aantal woorden dat ik ooit toegedicht zag aan migraineaanvallen. Ook ik vond het heftig om die omschrijvingen te lezen, terwijl ik intussen wellicht duizenden van zulke ervaringen heb gehad – niet dezelfde, maar ongetwijfeld even heftig. Ik besef dat ik nog nooit mijn schrijver heb losgelaten op deze ervaring. Die diepte heeft die schrijver in mij nog nooit opgezocht. Ik vraag me af met welke oorlogsverhalen zij zou thuiskomen.
paard
Dit lichaam laat het afweten. Dit lichaam meldt zich af. Tegelijkertijd toont dit lichaam zich in vol ornaat. Een steigerend paard in de mist. In alle opzichten groots en onoverkomelijk. Niet aan te ontkomen. In my face! Of toch in de rechterhelft ervan.
slijpsteen
Ik wil in gesprek gaan met mensen waarmee ik het oneens ben. Met iemand die over bepaalde zaken net het tegenovergestelde belangrijk vindt dan wat ik belangrijk vind.
En ook: ik wil in gesprek gaan met iemand die me goeie vragen stelt. Iemand die mijn denken uitdaagt. Een slijpsteen. Iemand waarbij ik me uitgedaagd weet om de juiste woorden te zoeken voor de denklijnen die ik draadje per draadje weet te ontwarren in mijn brein.
“When you come, for goodness sake bring me something to read because I am getting more stupid every day."
[Frida Kahlo – Love Letters, Suzanne Barbezat, 32]
Vlieg met me mee 💢 nieuwsbrief
Ben jij ook benieuwd naar de kracht van generositeit? Je kan mijn onderzoek volgen via een reeks van nieuwsbrieven. Leer samen met mij hoe we meer vrijgevigheid in de wereld kunnen brengen en wat de kracht van elkaar helpen precies betekent.
gensters
Ik wil impact maken: vuurkes stoken en gensters doen overslaan. Ik wil diep werken in zingende steden, groot werken op manifestaties en transformerend werken in een 1-op-1-setting. Dat is wat ik wil doen.
ouderdom
“Ouderdom is wanneer de afstand tussen je binnen- en buitenkant groter wordt,” vertelde een vrouw na afloop van de zangsessie in Leuven. Daarna wiebelde ze opnieuw de dansvloer op.
Even later nam ik plaats naast een vrouw die even daarvoor nog heerlijk toegewijd had meegezongen. “Het is dat ik vanbinnen zoveel wil en dat de buitenkant niet mee wil,” vertrouwde ze me toe.
keukenvloer
Die ochtend zat ik op de keukenvloer te huilen. Wanhopig de weg kwijt.
Twaalf uur later mocht ik optreden en ervaarde ik nog eens dat Allez, Chantez! ook voor mij een medicijn is. Veel zangers komen me na zo’n zangsessie iets vertellen dat in hetzelfde narratief zetelt.
bedankt
Het lijkt me een absurd idee dat er iets is dat ik zo graag doe en dat ik daar dan ook nog door honderden mensen voor bedankt wordt. Het is een feest om dit te mogen doen.
beperking
In Leuven komt een jonge vrouw met ons meezingen. Ze kan niet spreken. Toch beleeft zij die zangsessies voluit en met zoveel overgave, met pretoogjes én in verbondenheid. Ze kreeg mij sprakeloos door me duidelijk te maken dat zij de megafoon van haar gezelschap was: zij had die andere mensen meegebracht! Zij loodste andere zangliefhebbers mee naar STUK. Dat is hoe de wereld ook écht is. Het feit dat ik daar met een mond vol tanden op reageer, wijst op mijn overtuiging dat het in de andere richting hoort te zijn: iemand met een beperking staat in mijn standaardscenario’s niet in de leidende rol. Ik ben blij dat idee te onderscheppen.
Ps. ‘iemand met een beperking’ doet vermoeden dat er ook mensen zonder beperking zijn. Dat is volgens mij niet zo. Als iemand me vocabulaire kan geven om de groep mensen die meer ondersteuning nodig hebben om ……….. Je ziet: ik kom er niet uit. Help me gerust met andere woordenschat. Dank je!
Spreek iets in
antwoordapparaat
Echt! Dat bestaat dus… een persoonlijk antwoordapparaat!
Heb je een vraag of een wens? Zing je graag een lied voor me? Heb je een tip voor mijn onderzoek naar generositeit en verbondenheid? Moedig je me graag aan? Ik ontdek graag wat jou bezighoudt. Laat van je horen!
zangsessie bij STUK met 275 zangliefhebbers
Ik zag een mevrouw de teksten tolken in gebarentaal aan haar dochter. Ik zag een jonge vrouw die niet kan spreken voluit meedoen. Ik zag vriendengroepjes compleet uit de bol gaan. Ik zag een oudere man vier jonge vrouwen adopteren voor een avond. Ik zag een vrouw met een gloednieuwe heup zachtjes meewiegen. Ik zag fuivende kliekjes hun eigen ding doen. Ik zag onze pianiste stralen. Ik zag Laila mee op het podium springen. Ik zag nieuwe vrijwilligers zich aanmelden. Ik zag handen graaien naar affiches en flyers om promotie te maken voor onze zangmanifestatie ONE VOICE. Ik zag koppels dicht bij elkaar schuifelen. Ik zag een STUK-vrijwilliger een mega-goeie oproep plaatsen voor een vrije bijdrage. Ik zag mijn ouders + hun poetsvrouw + hun buren + hun zus….. genieten. Ik zag een studente met haar moeder en grootmoeder een feestje bouwen. Ik zag mannen de toon zetten in hun kliek.
…
Ik mag dat allemaal zien.
belangrijk
Vanaf wanneer mag ik spreken van “mijn werk”? Vanaf wanneer mag ik ruimte opeisen voor “mijn werk”? Is dat pas wanneer die activiteit geld opbrengt? Of wanneer ze rendabel is?
Wanneer ik bedenk wat wij met Allez, Chantez! gerealiseerd krijgen, dan kan ik de waarde daarvan niet minimaliseren. Wij laten voélen dat er plekken zijn waar ik-ik-ik, of wij-versus-zij, of voor-wat-hoort-wat niet bestaan. Op de dag dat er voor het eerst in de geschiedenis een $§#%& triljonair geworden is, is dat des te belangrijker! Hoeveel mensen zijn er niet moedeloos (aan het) (ge)worden?! Hoeveel mensen zijn er niet cynisch (aan het) (ge)worden?! Hoeveel mensen zijn er niet op zoek naar hoop-in-de-praktijk? Naar een ervaring van uitgesproken mede-menselijkheid?
Ik denk niet dat ik ooit een belangrijkere taak op me zal nemen dan degene waarvoor ik Allez, Chantez! gekozen heb als middel. Indien iemand anders een belangrijkere taak voor me kent, laat het me weten!
schaamte
Ik vrees dat ik mezelf hoofdpijn heb aangedaan vandaag.
Ik merk dat ik me daarvoor schaam.
Ik weet dat dit alles niet helpt.
gedrang
Generositeit komt in het gedrang wanneer er aanzien mee gemoeid wordt. Of wanneer je daarmee je idee van gelijkwaardigheid opheft. “Je kan je niet alleen beter voelen dan degene die je wilt helpen, maar ook ten opzichte van mensen die minder met goed-doen-voor-een-ander bezig zijn.” [Aldus een interviewee tijdens m’n onderzoek naar de kracht van generositeit]
Koffieklets met Singfluencers
Singfluencers zijn mensen die andere mensen samen willen laten zingen. Tijdens de open koffieklets in De Hoorn in Leuven kwam er een vrouw naar me toe. “Ben jij misschien Annelore?” (knik knik) “Ik weet niet wat ik hier kom doen, maar ik voelde dat ik hier moest zijn.”
En dus praatten wij uren aan een stuk. Een heerlijke kennismaking met wat concrete uitlopers en een heel open vraag: wat kunnen wij voor elkaar betekenen? ’s Avonds kwam ze meezingen in STUK en kocht ze m’n boek. Twee dagen nadien kreeg ik een mailtje. “Dit is nog niet gedaan,” zoemt er door mijn hoofd.
gevolgen
Mochten er geen financiële gevolgen zijn van de hoeveelheid hoofdpijn die ik ervaar, zou er dan een verschil zijn in die ervaring? En hoefde ik niet te monitoren hoeveel last ik er van had, zou ik er dan minder last van hebben?
“But art that engages with emotional turmoil can convert pain into healing. Artists such as Louise Bourgeois, Yayoi Kusama and Frida Kahlo, while all struggling with their own demons, proved that art can be a curative and transformative tool. Art can give meaning, purpose and beauty to someone who might otherwise suffer from chronic physical and psychological pain, loneliness and isolation. Numerous scientific studies have demonstrated that creativity lessens depressive symptoms, producing higher levels of dopamine, reducing stress and anxiety and even improving our immune systems. In short, the compulsion to make art can be the medicine for, not just the symptom of, pain – and this can be a powerful motivator in the life of a young artist, especially one who feels blocked by fear or pain.”
[Survival notes – Life lessons from contemporary artists, Lydia R. Figes, 70]
Nu
Telkens weer landen in een dwarsdoorsnede van de tijd.
Elk moment opnieuw beginnen en zinken in de houding om goed te zorgen voor elkaar.
100%
Ik leer dat ik niet constant 100% beschikbaar moet zijn als we met twee voor iets zorgen. Je moet niet all-in gaan als je met z’n tweeën bent. Dat wist ik niet.
“’Art is the one place in society which supposedly allows abstract, illogical and irrational things to take place without artists being deemed mad or sectioned’, [conceptual artist Ryan] Gander adds. ‘Art should be about working on the fringes of society, creating things that are pushing things forwards, creating new knowledge, and done in an organic way where you don’t yet know the outcome… But the majority of art that I see today is made to be hung on the wall. Art has become the most conformist activity.’”
[Survival notes – Life lessons from contemporary artists, Lydia R. Figes, 70]
Doe het zelf 💢 Omgekeerd verrassingsfeest
Voor de tiende verjaardag van mijn leven als zelfstandig ondernemer organiseerde ik een omgekeerd verrassingsfeest. Dit concept is een aanrader voor iedereen die zichzelf al eens graag uitdaagt en die van feestjes houdt. Benieuwd naar hoe dat werkt?
- Bepaal zelf waar, wanneer en waarom je een feestje wil organiseren.
- Nodig de mensen uit die je leuk vindt en waar je nieuwsgierig naar bent.
- Zeg hen dat je hen er heel graag bij hebt, maar dat het ook oké is als dat niet zo is.
- Vraag hen expliciet om NIET te verwittigen of ze erbij zullen zijn of niet.
- Zoek een bar waar ze ook blij worden van dit idee en waar je een vlotte betalingsregeling kan treffen.
- Ga naar de bar en bestel iets om te drinken. Blijf ademen. Kijk wie er komt opdagen. Voel wat er te voelen is.

